The famous pipe. How people reproached me for it! And yet, could you stuff my pipe? No, it's just a representation, is it not? So if I had written on my picture "This is a pipe," I'd have been lying!
"No matter that it is the material deposit, on a sheet of paper or a blackboard, of a little graphite or a thin dust of chalk. It does not 'aim' like an arrow or a pointer toward a particular pipe in the distance or elsewhere. It is a pipe."
Σχολιάζοντας το Ράσκιν ο Καβάφης θα πει: το σπουδαίο για την ευτυχία μας δεν είναι πώς μας κρίνουν οι άλλοι, αλλά πώς νομίζουμε ότι μας κρίνουν. Εκείνο που φανταζόμεθα, όχι εκείνο που είναι, αποτελεί την βάσιν της ζωής μας.
Το να φανταστούμε τη ζωή και την ευτυχία διαφορετικά ίσως είναι μια κάποια λύσις.
"Ας εξετάσουμε πρώτα τους λόγους που επικαλούνται όσοι διαλέγουν αυτού του είδους τη ζωή· δεν είναι γεροί μήτε πειστικοί. Κι έτσι αποδεικνύοντας πως η σκλαβιά τους είναι εθελοντική, αφαιρούμε προκαταβολικά από τους ένοχους κάθε μέσο να απολογηθούν. Οι πιο πολλοί φέρνουν για παράδειγμα τη φτώχεια, την ανάγκη των απαραίτητων της ζωής. Με αυτό το πέπλο οι αποστάτες πασχίζουν να σκεπάσουν το αίσχος της λιποταξίας τους: φαντάζονται πως δίνουν μια ικανοποιητική δικαιολογία λέγοντας πως είναι άξιοι συγχώρεσης, αφού πασχίζουν να αποφύγουν την ανέχεια, το πιο μεγάλο βάσανο της ζωής. {...}
Δεν τους απομένει παρά ένας λόγος, ο πιο αληθινός απ' όλους, μα που τον αναφέρουν πολύ λίγο: η ελπίδα πως θα απολαύσουν χίλιες ηδονές τους σπρώχνει στα σπίτια των πλουσίων. Θαμπωμένοι από τη λάμψη τους, θαρρούν πως είναι σπουδαία ευτυχία να κάθονται στα λαμπρά τραπέζια, να ζουν μέσα στη χλιδή και τη μαλθακότητα."
Βασισμένο στην αληθινή ιστορία του συγγραφέα Paul Krantz (ο οποίος έγραφε με το ψευδώνυμο Ernst E. Noth), ο οποίος δικάστηκε και αθωώθηκε για τα γεγονότα που παρουσιάζει η ταινία. Παρά την αθώωση του, εξορίστηκε από τη ναζιστική Γερμανία και παρέμεινε -συναισθηματικά- δέσμιος του έρωτά του για τη Χίλντε για την υπόλοιπη ζωή του.
Ο Γκούντερ, ερωτευμένος με το θάνατο, κι απόλυτος όπως όλοι οι έβηβοι λέει "Ίσως είναι αλήθεια ότι για τους ανθρώπους η πραγματική ευτυχία έρχεται μόνο μια φορά στη ζωή. Μόνο μια. Και μετά τιμωρούνται γι' αυτό. Για το υπόλοιπο της ζωής τους. Η τιμωρία είναι ότι ποτέ δε θα ξεχάσουν εκείνη τη μοναδική στιγμή."
Το γεγονός του θανάτου του είναι γνωστό από το πρώτο λεπτό της ταινίας χωρίς να προδίδει την πλοκή. Ο τρόπος που περιγράφει τη ζωή και χαιδεύει το όπλο του δεν αφήνει κανένα άλλο ενδεχόμενο ανοικτό.
Η Χίλντε θέλει να ζήσει χωρίς κριτήρια, δεσμεύσεις κι υποχρεώσεις και ψέγει τον Πολ για τις ποιητικές του ιδέες. "Τι αξία έχει να αγαπάς μόνο με τη σκεψη; Όταν έρθει η στιγμή δε θα ξέρεις."
Ο Πολ, που περιμένει κάποιος για ένα ολόκληρο δίωρο ότι θα συνέλθει, θα δει πιο καθαρά, θα αναθεωρήσει, είναι αυτός που αφηγείται τα γεγονότα. Μόνο για να αποδεικτεί ότι όντως δεν ήξερε. Ο ίδιος που δήλωνε ότι "η αγάπη τον οδήγησε στο ακραίο σημείο" θα πει αργότερα "τι σημασία έχει πια;"
Φαίνεται όμως πως ακριβώς αυτή η βραδύτητα της μελαγχολίας, η συνεχής αναζήτηση, που μάλλον φρενάρει παρά επιταχύνει τους ρυθμούς της ζωής, είναι που την κάνει στην εποχή μας να θεωρείται ιδιότητα όχι εύρωστου και φυσιολογικού ανθρώπου, αλλά περισσότερο περιθωριακού και δύσκολου. Aπό τότε που οι άνθρωποι μπήκαν σε ρυθμούς παραγωγής και οτιδήποτε αναστέλλει την παραγωγική δραστηριότητα αντιμετωπίζεται με καχυποψία, οι μελαγχολικοί δεν είναι πια πρότυπο για κανέναν. H πρόοδος χρωμάτισε σιγά-σιγά τη μελαγχολία με σκούρα χρώματα. H αδιάκοπη πορεία προς τα εμπρός δυσκολεύεται από τους μελαγχολικούς, που θέλουν να σταματούν, να κοιτούν γύρω τους, προς τα μέσα και προς τα πίσω."
"Tο γεγονός και μόνον ότι το παιδί προτιμάει να κάθεται σε μια γωνιά στο σκάμμα και να σκαλίζει ξανά και ξανά νωχελικά την άμμο, αντί να κυνηγάει ξεφωνίζοντας τα άλλα παιδιά και να τους πετάει άμμο, ότι απλώς παρατηρεί χωρίς να κάνει τίποτε, μοιάζει ύποπτο και μη κανονικό. Ένα ήσυχο, στοχαστικό παιδί φοβίζει πολλές φορές περισσότερο τους γύρω του από ένα νευρικό."
"
Kαι όμως, αυτά τα δύο δεν πρέπει να συγχέονται. H μελαγχολία με κανέναν τρόπο δεν είναι ψυχική ασθένεια ή διαταραχή, αλλά μία ιδιότητα ορισμένων ανθρώπων που τους χαρακτηρίζει πάντα ή σε κάποιες φάσεις της ζωής τους. Οι άνθρωποι αυτοί όμως διατηρούν μια εσωτερική ισορροπία, ώστε να μη «συντρίβονται» από τα συναισθήματά τους. Tη μελαγχολία χαρακτηρίζει ένα ιδιαίτερα ευρύ φάσμα συναισθημάτων, από βαθιά χαρά ως βαθιά θλίψη, ευαισθησία, συμπόνια και συμπάθεια για τους άλλους, αγάπη και σεβασμός προς τη φύση, δημιουργικότητα. Aντίθετα, η κατάθλιψη χαρακτηρίζεται από συναισθηματική «νέκρωση», έλλειψη κάθε ενδιαφέροντος και κάθε ευαισθησίας. O καταθλιπτικός άνθρωπος δεν νιώθει μόνο θλίψη ή μελαγχολία, αλλά βασανίζεται από την αίσθηση ότι δεν υπάρχει ελπίδα, αισθάνεται παγιδευμένος, δεν μπορεί να βρει νόημα σε τίποτα. H μελαγχολία όχι μόνο δεν χρειάζεται θεραπεία, όπως η κατάθλιψη, αλλά μπορεί να είναι και θεραπευτική αν αναγνωριστεί και αντιμετωπιστεί ως μία θετική ανθρώπινη ιδιότητα. Πολλά από αυτά που έχουν αξία και κάνουν τη ζωή ανεκτίμητη -η ποίηση, η φιλοσοφία, οι τέχνες, η συναίσθηση της ομορφιάς- τα οφείλουμε κατά μεγάλο μέρος στους μελαγχολικούς."
Ο πίνακας με τις απώλειες του Β΄ παγκόσμιου πολέμου δείχνει11500000 νεκρούς πολίτες στην Κίνα. Η ταινία καλλιτεχνικά είναι άρτια, και στο πρόσωπο του Ιάπωνα πρωταγωνιστή αρνείται να είναι όργανο προπαγάνδας. Οι Κάννες έδειξαν με το Inglorious Bastards ότι η θεματολογία δεν είναι κορεσμένη. Κι όμως την απέρριψαν.
Όταν το μάτι του Ρομπέρτο Μάττα φεύγει μπροστά για να αποφύγει τον αποπροσανατολισμό, το μάτι του βιβλιου του Κalil Gibran "τρελαίνεται":
Μια μέρα, το Μάτι είπε: "Είδα, πέρα απ' τις κοιλάδες, ένα βουνό που το σκεπάζει μια γαλάζια καταχνιά. Δεν είναι πολύ ωραίο;" Αφουγκράστηκε λίγη ώρα το Αυτί, και είπε: "Μα πού είναι αυτό το βουνό; Δεν το ακούω".Το χέρι μίλησε και είπε: "Δεν υπάρχει κανένα βουνό, δε μπορώ να το πιάσω, το ψάχνω, και δεν πιάνω τίποτα."Και η μύτη είπε: "Δεν υπάρχει βουνό, δεν το μυρίζω".Τώρα το Μάτι κοίταξε αλλού, όμως οι άλλοι άρχισαν όλοι μαζί να σχολιάζουν την περίεργη ψευδαίσθηση του Ματιού. Και είπαν: "Το Μάτι δεν είναι καλά".
Surreal
On the first of August, 1914, Max Ernst died. He was resurrected on the 11th of November, 1918, as a young man who wished to find the myth of his Day.
"Να ' σαι δεμένος στην τσίμα ενός άρμπουρου στη μέση του ωκεανού και να χρωματίζεις... Και το παραμικρό κούνημα σε πειράζει τόσο στην καρδιά που σε κάνει να κλείνεις τα ματια αθέλητα και να νομίζεις κάθε τόσο πως πέφτεις... Ύστερ' από λίγο σε πιάνει ένα λαχάνιασμα κι αρχίζεις να ανασαίνεις βαθιά σα να'χεις τρέξει πολύ"
Είσ' άνθος
"Είσαι άνθος πολυμύριστο που τ'άρωμα εμαράθη
και πάρωρα ξεχάστηκε σε μια γωνιά και λιώνει
ώριο κορμί που σώθηκε και φθάρθηκε απ'τα πάθη
και μια Ιστορία χαρούμενη που θλιβερά τελειώνει."
Νίκος Καββαδίας (Από "Το ημερολόγιο ενός τιμονιέρη.")
Aποδελτίωση V
Nippon
"Μπορείς να μάθεις δέκα πράγματα μαθαίνοντας ένα."
Sting, If on a winter's night
"If I have any spirituality at all, it's about music."
1972. Στις 6 το απόγευμα ο Γιασουνάρι Κουαμπάτα αυτοκτονεί με γκάζι στο γραφείο του χωρίς να αφήσει κανένα επιθανάτιο σημείωμα. Οι στενοί συνεργάτες και η χήρα του θεωρούν το θάνατό του ατύχημα... Μέσα στο φέρετρό του τοποθετήθηκανη αγαπημένη του πένα, εκατό λευκά φυλλά για γράψιμο, η πίπα και τα γυαλιά του, ένας τόμος των γραπτών του, η τελετουργική χαμάκα που φορούσε όταν παρέλαβε το βραβείο Νόμπελ. Το μεταθανάτιο βουδιστικό του όνομα σε μια πρόχειρη απόδοση είναι κάτι σαν “Ένας καθρέφτης λογοτεχνίας σε ένα μοναχικό βουνο.”
Ο Μανώλης Φάμελλος συζητά για τα τραγούδια του δίσκου:
“Το Δέντρο είναι ένα ελληνοπρεπές τραγούδι στο στίχο και στη μουσική του. Ήταν το τελευταίο κομμάτι που έκανα για το δίσκο, η τελευταία πινελιά. Απέμενε να ειπωθεί κάτι τέτοιο στο δίσκο, το τραγούδι κατα κάποιο τρόπο σηματοδοτεί το τέλος και την αφετηρία για τα πράγματα. Περιγράφει τον ορίζοντα στον οποίο θέλω να κινηθώ.”
“Ακόμα και στο νέο τραγούδι Όταν κοιτάζω εσένα, που αποτελεί φωτογράφηση μιας στιγμής, η προβληματική σχετικά με το χρόνο υπάρχει.”
“Η είδηση του θανάτου του Κουρτ Βόνεγκατ μου ενέπνευσε το Τέλος του κόσμου που έχει σχέση με το πνεύμα του και τα θέματα με τα οποία εκείνος καταπιαστηκε.”
"Poor Britney, all her songs sound better by other people"
Aποδελτίωση III
Τάνια Τσανακλίδου
"Αν αναμετρηθείς με το όνειρό σου, και βρεθείς κατώτερος, πονάει.
Ενώ ξεκινούσα να μιλήσω για την ενήλικη ζωή μου, κατέληγα να μιλώ για ιστορίες της παιδικής μου ηλικίας. Εκεί ανακαλύπτεις τον αρχέγονο εαυτό σου, αυτόν που κινεί τα νήματα στην μετέπειτα ζωή σου.
Αν πάρεις τον εαυτό σου υπερβολικά σοβαρά, γίνεσαι γελοίος, αποκτάς την πόζα του μετρ.
Όλη η διαδικασία δημιουργίας του δίσκου, μαζί με το Σταμάτη Κραουνάκη και τη Λίνα Νικολακοπούλου, ήταν εξαιρετικά δυνατή. Ήταν τόσο έντονη, που, όταν ολοκληρώθηκε, δεν αντέχαμε πια ο ένας τον άλλο. Ξεπεράσαμε τα όριά μας και δε βρεθήκαμε ποτέ ξανά. Καλύτερα έτσι."
Ο νεαρός λαθρομετανάστης θέλει να κολυμπήσει τη Μάγχη για να φτάσει στην αγαπημένη του.
Ο πρωταγωνιστής παραδέχεται ότι δε θα διάσχιζε ούτε το δρόμο για να φτάσει στη δική του. Δεν είναι εκεί το θέμα.
Στη Γαλλία του Σαρκοζύ, είναι παράνομο να βοηθάς λαθρομετανάστες με οποιοδήποτε τρόπο. Αν είσαι μια μεσήλικη οικοκυρά και βοηθήσεις κάποιο να φορτίσει το κινητό του, έχεις κερδίσει σύλληψη και τρίωρη ανάκριση στο τμήμα. Η ταινία ενίσχυσε τις αντιδράσεις εναντίον ενός νόμου που ταυτοποιεί την ανθρώπινη αλληλεγγύη με το λαθρεμπόριο και την τιμωρεί με πενταετή φυλάκιση η πρόστιμο 30000 ευρώ.
Diamanda Galas
Δεν ξέρουν οι ανόητοι ότι η Μαρινέλλα είναι ο θεός; Μια από τις πιο ειλικρινείς και βιωματικές τραγουδίστριες στον κόσμο! Τι να τραγουδήσω; Peter Murphey; Εγώ λέω σε όλους αυτούς "ώρα να μεγαλώσετε!" Η Μαρινέλλα είναι μια απίστευτη τραγουδίστρια, και το ίδιο ισχύει για τη Μαρία Φαραντούρη και τη Σωτηρία Μπέλλοτ. Ή την Ελένη Βιτάλη που ανακάλυψα πρόσφατα: σε μια φράση της βγάζει τέσσερα διαφορετικά συναισθήματα, είναι ευάλωτη, θυμωμένη, πληγωμένη, απορριπτική. Τι τραγουδίστρια είναι αυτή! Αυτό έχω μόνο να πω. Τι τραγουδίστρια!
"Ο δίσκος έχει υστεροφημία εφόσον έχει ανταπόκριση, ας μην κοροϊδευόμαστε.
Τη μουσική την εμπνέομαι από την εικόνα, και η εικόνα έχει δύο χαρακτηριστικά γνωρίσματα, το ρυθμό και το χρώμα.
Εγώ είμαι ένας λαϊκός συνθέτης και το τραγούδι το τοποθετώ πάνω από όλα. Το τραγούδι είναι το πιο μέσο έκφρασης του ανθρώπου. Μην ξεχνάς ότι μόνο με το τραγούδι μπορούν να γίνουν ζημιές.
Έχουν πέθάνει, έχουν σκοτωθεί, κι έχουν ερωτευτεί άνθρωποι με ένα τραγούδι.
Σήμερα, δυστυχώς, η ηθική και η αισθητική, που για μας τους αριστερούς ήταν ευαγγέλιο, όχι μόνο δεν είναι προτεραιότητες, αλλά είναι άγνωστα είδη.
Παραμονές εκλογών και δεν μιλάει κανείς για το πώς θα βγούμε από το λούκι το πολιτιστικό στο οποίο βρισκόμαστε. Μόνο για το λούκι το οικονομικό μιλάνε όλοι. Όμως το κραχ το οικονομικό πιστεύω ότι είναι πλασματικό, κι αυτή είναι μια αλήθεια που κανείς δε λέει."
O άνθρωπος που δολοφόνησε τον Λίνκολν φωνάζοντας sic semper tyrannis, η Μέρι Σουράτ, η γυναίκα που προσπάθησε να τον κρύψει, ο δικηγόρος που προσπάθησε να αποτρέψει την καταδίκη της σε θάνατο, ως συνεργού, και οι δύο νέες ταινίες που ετοιμάζονται. ( Tears of Rivals του Spielberg, Conspirator του Redford.)
"Σήμερα διακρίνω μια τεράστια απαισιοδοξία - δικαιολογημένη ως ένα βαθμό. Αντίθετα, ακόμη και μέσα στις πιο μαύρες και αντίξοες συνθήκες της κατοχής , υπήρχε μια τεράστια αισιοδοξία."
"Σήμερα λείπει ένα συλλογικό όραμα και οι αγωνίες είναι πολύ πιο προσωπικές."
(Οι μαθησιακές δυσκολίες) αποτέλεσαν κατ' αυτόν την αιτία να ανακαλύψει τη θεωρία της σχετικότητας, καθώς αυτές τον ωθούσαν να ερευνά σε πολύ μεγαλύτερο βάθος τα διάφορα προβλήματα.
Η αυθάδεια και το ανεξάρτητο αλλά και επικριτικό απέναντι στις καθιερωμένες θεωρίες πνεύμα του, τα οποία εκδήλωσε στη διάρκεια των σπουδών του στο πολυτεχνείο της Ζυρίχης, σε καθηγητές του όπως ο Χάινριχ Βέμπερ, τον έφεραν σε ρήξη με την ακαδημαϊκή κοινότητα.
Έταξε τα λεφτά του βραβείου Νόμπελ - που ήταν σίγουρος ότι θα κέρδιζε κάποια στιγμή - στη Μιλέβα Μάριτς όταν αποφάσισε να τη χωρίσει. Ο δεύτερος γάμος του, με την πρώτη του ξάδελφη Έλσα Αϊνστάιν, αργότερα, αποτέλεσε σκάνδαλο.
Σύμφωνα με την αδελφή του, "όποια πρόταση κι αν εκστόμιζε, ανεξάρτητα με το πόσο τετριμμένη ήταν, την επαναλάμβανε πρώτα στον εαυτό του, κουνώντας μόνο τα χείλη."
Σύμφωνα με τον ίδιο, λίγους μήνες πριν το θάνατό του, σε σχέση με την ατομική βόμβα: "Ίσως να συγχωρεθώ, γιατί όλοι πιστεύαμε ότι υπήρχε μια πολύ μεγάλη πιθανότητα να εργάζονταν οι Γερμανοί πάνω στο πρόβλημα, να πετύχαιναν, να χρησιμοποιούσαν την ατομική βόμβα και να κατόρθωναν έτσι να γίνουν η κυρίαρχη φυλή."
Για το γυναικείο λόγο ο οποίος παραμένει μυστικός: "Η σύγχιση εν μέρει ευθύνεται και για το οτι ο γυναικείος λόγος συχνά μιμείται τον ανδρικό για να μπορέσει να ακουστεί και να παραγάγει η γυναίκα έργο σε δομές πατριαρχικού χαρακτήρα."
Για την πολιτική και την τέχνη: "Η πολιτική αναπαράγεται αυτιστικά μέσα από την πολιτική, ενώ θα έπρεπε να παράγεται μέσα από την τέχνη, γιατί η τέχνη προηγείται της πολιτικής όπως η φαντασία προηγείται του λόγου..(...) Η πολιτική θα έπρεπε να ανάγεται , να εκπορεύεται εκ του λόγου και της τέχνης."
Για τη ροή των πραγμάτων και των εξελίξεων: "Η τέχνη στοχεύει στην αλήθεια, δεν μπορεί να λύσει τα προβλήματα. Μας υπενθυμίζει προς τα που τείνουμε. Κι εγώ πιστεύω ότι όλη η πορεία μας τείνει προς την τελείωση."
"Αν ένα καράβι μπάζει νερά, κι εμείς λέμε "το σκαρί σάπισε", είναι μοιραίο να βουλιάξει, θα βουλιάξει. Το θέμα είναι αν μπορείς να κάνεις κάτι για να μη συμβεί."
Τα ανάμματα της συλλογικής συνείδησης, που υποχρεώνεται ή σύρεται, πολλές φορές με τη θέλησή της, προς τον αυταρχισμό.... Η καταβαράθρωση της δημοκρατίας που θα έρθει πολύ σύντομα. Το έργο του Χάινριχ Φον Κλάιστ, 19ος αιώνας, που προσέχει εξονυχιστικά τις λεπτομέρειες που φέρνουν το άτομο μπροστά στη συναισθηματική κρίση.
Κι οι απόψεις του Νίτσε. Ο άνθρωπος δε μπορεί να οδηγηθεί στο μέλλον με μοναδικό, πρωταρχικό εργαλείο τη λογική. Όπως θα πει στο έργο "Η θέληση για δύναμη", το πεπρωμένο του κάθε ανθρώπου εξαρτάται από τη φιλοδοξία, τον αγώνα για αποτελέσματα.
Το σκοτεινό σημείο, όπως το καθόρισε ο μαθητευόμενος Σίγκμουντ Φρόυντ, που στο επέκεινα αυτού κυριαρχεί το χάος ή η υστερία. Όσο το άτομο μεγαλώνει, αποφασίζει να ενδυναμώσει τον πόνο, αναβάλλοντας συνεχώς την ευχαρίστηση.
Οι ιεραρχίες, οι πειθαναγκασμοί που μέσω των ιεραρχιών επιβάλλονται, οι αφορισμοί και οι διατάξεις, η αναστολή και η καταστολή, παρέα με τον πάστορα και τις ταξικές διαφορές, όλα μαζί στην ίδια ταινία. Παρουσίαση από το Ν. Κουρμουλη.
"Tο πρώτο πράγμα που νιώθεις είναι ο πανικός. Μόλις το πρόσωπό σου καλυφθεί από το χώμα, αρχίζεις να νιώθεις τη γεύση του και σκέφτεσαι τι στο διάβολο γυρεύεις εκεί. Όταν όμως ηρεμήσεις, απλά δεν υπάρχει άλλο μέρος σαν αυτό." Κι όμως υπάρχει: Six feet under
Claire: Well, isn't it comforting to know that being miserable is still better than being an idiot?
Brenda: The future is just a fucking concept that we use to avoid living today.
Maggie Sibley: I know that if you think life's a vending machine where you put in virtue and take out happiness than you're going to be disappointed.
Jeff Buckley
"... songs just come out of poems, and sometimes poems come out of dreams, or reality, or something i wanna say. Sometimes i'll hear, some tune will come down on me first or i'll sit absorbed in something in the guitar, something my hands want to do, but mostly it's what my heart wants to say. The songs have come out of poems."
Ραστώνη Το παιχνίδι με τα χειρόγραφα εξηγείται στις aristocats.
